Het kabinet Rutte-IV besloot in 2024 om brandstof voor binnenvaartschepen onder het emissiehandelssysteem ETS2 te brengen. Een maatregel die slecht uitpakte voor de Nederlandse binnenvaart én zelfs averechts werkte voor het klimaat. BBB-senator Andrea van Langen trok aan de bel en bracht het kabinet tot inkeer.

Door het besluit moesten Nederlandse brandstofleveranciers CO₂-emissierechten kopen voor de brandstof die zij verkochten. Van Langen: “Dat klinkt ingewikkeld, maar het betekent in de praktijk dat fossiele brandstof duurder wordt gemaakt om het gebruik ervan te ontmoedigen, vanwege het klimaat.”

Oneerlijke concurrentie en extra uitstoot

Het grote probleem was dat ETS2 pas vanaf 2028 in heel Europa verplicht wordt. Landen als België en Duitsland kozen ervoor om te wachten. Daardoor werd brandstof voor de binnenvaart in die landen aanzienlijk goedkoper dan in Nederland.
Het gevolg: binnenvaartschepen gingen omvaren om in de buurlanden te bunkeren. Dat leidde tot verlies voor Nederlandse brandstofleveranciers, extra tijdverlies voor de binnenvaart en juist méér uitstoot door het omvaren.

Van Langen bleef doorvragen

Andrea van Langen stelde al in oktober 2024 vragen aan de minister en staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over de gevolgen van de maatregel. Zij wilde weten wat dit betekende voor de toekomst van de binnenvaart, de concurrentiepositie van Nederlandse brandstofleveranciers én de daadwerkelijke bijdrage aan de klimaatdoelen.

Volgens Van Langen was het duidelijk dat dit soort maatregelen alleen effect hebben als ze ook in buurlanden gelden en niet eenvoudig te omzeilen zijn. Bovendien was afgesproken dat we in Europa niet langer ‘haantje de voorste’ zouden spelen.

Hoewel echte antwoorden uitbleven, liet Van Langen het er niet bij zitten. Ze stelde haar vragen in totaal vier keer.

Kabinet erkent fout: maatregel flink afgezwakt

Na ruim een jaar kwam er alsnog erkenning. Op 5 december 2025 gaf staatssecretaris Aartsen toe dat de Nederlandse haast niet handig was geweest. Daarom zijn de maatregelen en verplichtingen voor 2026 bijna de helft afgezwakt.

Dankzij de vasthoudendheid van BBB-senator Andrea van Langen komt er verlichting voor de binnenvaart en de Nederlandse brandstofleveranciers.
Van Langen: “Goed nieuws voor de binnenvaart en de brandstofleveranciers. En óók voor het klimaat, want omvaren voor goedkope brandstof is daardoor niet meer nodig.”