Henk Vermeer: “Laat inwoners zelf beslissen”

BBB wil dat inwoners van Hilversum en Wijdemeren zich rechtstreeks kunnen uitspreken over de voorgenomen fusie van beide gemeenten. Fractievoorzitter in de Tweede Kamer Henk Vermeer, dient een voorstel (amendement) in dat een raadplegend referendum verplicht stelt voordat de fusiewet in werking kan treden.

Volgens BBB is een gemeentelijke herindeling een ingrijpende bestuurlijke verandering die niet alleen door bestuurders, maar vooral door inwoners zelf moet worden gedragen. “Een gemeentelijke fusie raakt direct aan de lokale democratie, aan de herkenbaarheid van het bestuur en aan de band tussen inwoners en hun gemeente,” zegt BBB-fractievoorzitter Henk Vermeer. “Dan is het niet meer dan logisch dat inwoners daar zelf hun mening over kunnen geven.”

Inwoners nooit rechtstreeks gevraagd

BBB wijst erop dat inwoners van Hilversum en Wijdemeren in het huidige proces nooit rechtstreeks zijn gevraagd of zij instemmen met de fusie. Hoewel gemeentebesturen en andere bestuurlijke organen zich hebben uitgesproken, heeft de bevolking zelf geen formele mogelijkheid gehad om zich uit te spreken over deze ingrijpende verandering. “Als je gemeenten samenvoegt, verander je de schaal van het lokale bestuur en de manier waarop inwoners vertegenwoordigd worden,” aldus Vermeer. “Dan moet je ook de inwoners zelf het woord geven.”

Twijfels over draagvlak

Uit reacties tijdens de internetconsultatie blijkt dat er onder inwoners zorgen leven over het draagvlak voor de fusie. Vooral inwoners van Wijdemeren geven aan dat zij zich onvoldoende gehoord voelen en vrezen voor het verlies van het dorpse karakter van hun gemeente. Daarnaast wijst BBB erop dat een gemeentelijke fusie in veel verkiezingsprogramma’s bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 geen expliciet onderwerp was. “Kiezers hebben hun stem daardoor niet duidelijk kunnen baseren op een standpunt over deze fusie”, zegt Vermeer.

Lokale democratie onder druk

BBB benadrukt dat schaalvergroting ook nadelen kan hebben voor de lokale democratie. Grotere gemeenten kunnen leiden tot meer afstand tussen inwoners en bestuur en minder herkenbaarheid van het gemeentebestuur. “Gemeenten zijn het bestuursniveau dat het dichtst bij inwoners staat,” zegt Vermeer. “Zo heeft Thorbecke het ooit bedoeld. Juist daarom moeten we zorgvuldig omgaan met fusies en eerst zeker weten dat inwoners daar echt achter staan.”

Stem van inwoners

Het amendement van BBB regelt dat de fusiewet pas in werking kan treden nadat in beide gemeenten een raadplegend referendum is gehouden. De uitslag is juridisch niet bindend, maar moet zwaar meewegen in het uiteindelijke besluit van het kabinet. “Dit amendement draait om één simpel principe,” besluit Vermeer. “Bij zo’n grote bestuurlijke verandering hoort een duidelijke stem van de inwoners. Eerst luisteren naar de mensen, daarna pas besluiten.”

Vrijdag brengt Vermeer, samen met de commissie Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer, een werkbezoek aan Hilversum en Wijdemeren.