Henk Vermeer heeft schriftelijke vragen gesteld aan minister-president Jetten over de manier waarop het kabinet de uitvoering van het coalitieakkoord organiseert en aanstuurt. Aanleiding is een document waarvan het bestaan door een minister zelf is bevestigd: een routekaart met beleidstrajecten die gebruikt wordt om voorstellen uit het coalitieakkoord verder uit te werken en tot besluitvorming te brengen.

Wat is er aan de hand?

Bij het opvragen van stukken rondom de Ministeriële Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof kwam een opvallende passage naar voren. Minister Van Essen bevestigde tegenover de Tweede Kamer het bestaan van een routekaart die volgens hem de diverse beleidstrajecten bevat “om tot verdere uitwerking en besluitvorming van de voorstellen uit het coalitieakkoord te komen”.
Daarnaast blijkt dat deze routekaart werd gebruikt als basis voor de interne planning van de taskforce.

Voor BBB roept dat een logische vraag op: bestaan er vergelijkbare routekaarten of uitvoeringsagenda’s voor andere onderdelen van het coalitieakkoord?

Democratische controle vraagt om openheid

Het is de taak van de Tweede Kamer om het kabinet te controleren. Dat kan alleen wanneer Kamerleden beschikken over dezelfde informatie die wordt gebruikt voor de voorbereiding van beleid en besluitvorming.

In de openbaar gemaakte formatiestukken zijn het coalitieakkoord, budgettaire tabellen en diverse analyses terug te vinden. BBB heeft echter geen overkoepelend document gevonden waarin alle afspraken uit het coalitieakkoord zijn vertaald naar concrete beleidstrajecten, wetgeving, besluitvormingsmomenten en tijdsplanningen.

Daarom wil BBB weten:

• welke routekaarten, uitvoeringsagenda’s en programmaplannen er bestaan;
• welke ministeries daarbij betrokken zijn;
• welke documenten wel en niet met de Kamer zijn gedeeld;
• of er een centrale kabinetsbrede planning bestaat voor de uitvoering van het coalitieakkoord.

Waarom is dit belangrijk?

Voor BBB gaat het niet alleen om transparantie, maar ook om timing.
Veel van de grote dossiers uit het coalitieakkoord moeten uiteindelijk door zowel de Tweede als de Eerste Kamer worden behandeld. Als er uitvoeringsdocumenten, routekaarten of planningen bestaan, dan kan daaruit blijken wanneer het kabinet verwacht bepaalde wetsvoorstellen of beleidsbesluiten aan de Kamer voor te leggen.

BBB wil weten of die planningen openbaar zijn en of daarin keuzes zijn gemaakt over het moment waarop belangrijke voorstellen aan het parlement worden aangeboden.

Vragen over de rol van de Eerste Kamer

Een van de redenen voor de Kamervragen is dat BBB wil kunnen controleren of wetgevingstrajecten uitsluitend worden gepland op basis van inhoudelijke en uitvoeringsmatige afwegingen. Of worden om politieke redenen, zaken die voor het landsbelang grote prioriteit hebben, bewust pas later naar het parlement gebracht.
Daarom wordt het kabinet gevraagd inzicht te geven in documenten waarin afspraken uit het coalitieakkoord zijn vertaald naar:

• beleidstrajecten;
• wetgevingstrajecten;
• uitvoeringsprojecten;
• besluitvormingsmomenten;
• planningen en mijlpalen.

Als dergelijke documenten bestaan, wil BBB dat de Kamer deze kan beoordelen. Alleen dan kan worden vastgesteld welke afwegingen aan de gekozen planning ten grondslag liggen.

Wat wil BBB precies weten?

BBB vraagt het kabinet onder meer:

• welke routekaarten en uitvoeringsagenda’s bestaan;
• welke ministeriële taskforces zijn ingericht;
• welke documenten de voortgang van het coalitieakkoord bewaken;
• of er een centraal dashboard, programmaplan of een vergelijkbare kabinetsbrede routekaart bestaat;
• welke documenten niet openbaar zijn gemaakt en waarom niet.

De kernvraag aan de minister-president luidt uiteindelijk:

Bestaat er naast de Routekaart Ministeriële Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof een rijksbreed document waarin de uitvoering van het coalitieakkoord integraal wordt gevolgd, gepland, gecoördineerd of gemonitord?

Als zo’n document bestaat, vindt BBB dat de Tweede Kamer daar kennis van moet kunnen nemen.

“Als het kabinet werkt met routekaarten, uitvoeringsagenda’s of andere documenten waarin staat wanneer coalitieafspraken worden uitgewerkt en aan het parlement worden voorgelegd, dan hoort de Kamer dat te weten. Democratische controle vraagt om volledige transparantie over de manier waarop beleid wordt voorbereid, gepland en uitgevoerd. Daarom willen wij helderheid van de minister-president.” aldus BBB-fractievoorzitter Henk Vermeer