BBB Noord-Holland komt met een reactie op de stikstofbrief die op vrijdag 26 juni naar buiten is gekomen. Lees het hele statement van de fractie hieronder.

Binnen de agrarische sector is geschrokken gereageerd op het voornemen van het kabinet om stikstofmaatregelen te nemen in de landbouw. BBB deelt die zorgen en is er voorstander van dat de problemen worden opgelost. Stilleggen van een groot deel van de vergunningverlening sinds 18 december 2024 maakt veel onmogelijk in onze economie, de woningbouw, de innovatie in de landbouw en belangrijke overheidsprojecten als dijkversterking.

BBB Noord-Holland wil door met de eigen stikstofplannen van de provincie en is zeer kritisch over een aantal voornemens van het kabinet.

Wij schrikken van onderdelen van de kabinetsbrief. In eerste instantie omdat het kabinet het onmogelijke lijkt te vragen van boeren en hun gezinnen, zonder dat het kabinet vergunningen mogelijk maakt. Wij verzetten ons ertegen dat mensen door de overheid in de verdrukking komen. Ook praktisch zien wij bijvoorbeeld geen verband tussen stikstof en het idee voor een GVE norm. Het aantal dieren is door de fosfaatregelgeving al een maximum aan de sector gesteld, waarom ook nog een maximum per bedrijf? Aan de andere kant is het goed dat het Kabinet inzet op landbouw innovaties, waaronder renure en zijn we blij dat de KDW als omgevingswaarde uit de wet wordt gehaald.

Noord-Hollandse aanpak

In Noord-Holland wordt gewerkt aan een stikstofaanpak die uitgaat van 30% generieke reductie en zoneringen van 250 meter rond hexagonen die ook na 2035 nog overbelast zijn. Wij gaan er vanuit dat dit de inzet van de provincie blijft, in elk geval tot het voornemen van het kabinet ook echt in wetgeving is vastgelegd.

Respect voor boerengezinnen

De maatregelen die het Kabinet neemt komen hard aan op het platteland. Bedrijven in de zonering weten niet wat er van hen verwacht wordt. Gekozen zoneringen zijn vaak niet uit te leggen. Alle bedrijven moeten investeren, maar kunnen voor die investeringen geen vergunningen krijgen, en dus meestal ook geen financiering. Dit komt bovenop een lange tijd van onzekerheid die voor veel boerenbedrijven al in 2019 is begonnen. Daarom verwachten wij dat de provincie met respect voor de impact die het rijksbeleid heeft op boeren en hun gezinnen communiceert. Dat de provincie ondernemers niet verplicht tot onmogelijke investeringen of onmogelijke aanpassing van hun bedrijven en dat de provincie voor de mensen gaat staan als de Rijksoverheid van hen wel het onmogelijke zou vragen.

Verduurzamen kan niet zonder vergunningverlening

Van het Rijk mag verwacht worden dat in ruil voor de grote offers die zij vraagt, ook de vergunningverlening weer mogelijk wordt. De maatregelen van het Kabinet spreken er wel over om de vergunningverlening weer op gang te brengen, maar maken dit niet waar.

In feite eist de overheid dus van boeren dat zij hun stallen aanpassen en via technische en andere investeringen zorgen dat de stikstofuitstoot 42%-46% lager wordt. Maar de vergunningen om dit ook uit te voeren worden nog niet mogelijk gemaakt. Het voelt erg onrechtvaardig om wel eisen aan ondernemers te stellen, zonder hen de mogelijkheid te bieden die eisen ook waar te maken. De kabinetsbrief kijkt naar de provincies om vergunningverlening weer te starten. BBB verwacht dat de provincie Noord-Holland hier vaart mee maakt. Dit vraagt een snelle opname van de Rekenkundige Ondergrens in de omgevingsverordening.

Gebieden van het slot

Daarnaast vraagt het Kabinet van provincies om per gebied additionaliteit aan te tonen. Dit betekent dat per Natura 2000 gebied moet worden aangetoond dat de stikstof- en natuurmaatregelen voldoende zullen zijn om verslechtering van de natuur te voorkomen en dus om weer vergunningen te verlenen. Bij een aantal van onze natuurgebieden is stikstof niet de grootste drukfactor en is de belasting met stikstof maar beperkt. Texel en onze duinen zijn daar een voorbeeld van. Daar kan additionaliteit het snelste worden aangetoond, zodat daar weer vergunningen verleend kunnen worden.

Ook de natuurpartijen willen vergunningverlening weer mogelijk maken, zij krijgen daarvoor forse extra financiële middelen van het kabinet. Wij vragen van de provincie om over natuurbeheer met de natuurorganisaties (TBO’s) harde afspraken te maken over doelbereik. Dit met het oog op het voorkomen van verslechtering van de natuur als voorwaarde voor het beschikken over deze middelen. Dit zodat ook natuurbeheer bijdraagt aan additionaliteit en dus vergunningverlening.

Realistische zonering

Het Kabinet maakt 9 miljard euro vrij voor de zonering. Dat is € 500,- belastinggeld per Nederlander. Wij zijn het aan die mensen verplicht om de zonering dan wel verstandig in te richten. Veel Noord-Hollandse natuur heeft geen stikstofprobleem, of slechts een beperkt probleem. Daar is het niet logisch om naast het generieke pakket van het Kabinet ook nog zonering aan te brengen waar extra stikstofeisen gelden.

Daarnaast blijkt uit wetenschappelijk onderzoek van o.a. de UvA dat de stikstofemissie meeste naar de luchtlagen gaat en niet direct neerslaat, minder dan 10% van de emissie slaat in de omgeving neer*. De zoneringen worden bedacht om ook de stikstof die direct neerslaat op te vangen. De directe stikstofneerslag is voor het grootste deel binnen 100 meter terug te vinden. Meer dan 80% van de directe stikstofneerslag komt binnen 250 meter neer. Na 500 meter is er geen directe stikstofneerslag meer. Het is dus niet logisch om zones groter dan 500 meter aan te leggen en financieel veel verstandiger om voor zwaar overbelaste natuurdoelen de zone te beperken tot 100 of 250 meter. Wij verwachten dat de provincie de zoneringen die het Kabinet voorstelt kritisch beoordeelt, ook uit het oogpunt van efficiënte inzet van belastinggeld. Hierbij verwachten wij;

• Geen zones rond natuur die na generieke landelijke stikstofdaling van 42 tot 50% niet meer overbelast zijn in 2035.
• Geen stikstofzones rond de duinen, daar is vrijwel geen zwaar overbelaste natuur en bovendien komt de wind meestal vanuit zee, dus hebben zones landinwaarts nog minder nut.
• Geen stikstofzonering rond hele natuurgebieden, focus door zonering rond de hexagonen.
• Zones tot maximaal 250 meter rond stikstofgevoelige hexagonen die ook na 2035 nog overbelast zijn.
• Zones groter dan 250 meter alleen als de natuur echt zwaar overbelast is door stikstof en er geen andere maatregelen mogelijk zijn.
• Geen zones groter dan 500 meter.

GVE Norm

De stikstofmaatregelen vragen zoals gezegd erg veel van het platteland. Daarbovenop stelt het Kabinet ook nog een strenge GVE norm van 2,6 koeien per hectare voor. Dit gaat ook in Noord-Holland bedrijven voor onmogelijke beslissingen plaatsen. Wij zien het nut niet van deze norm, maar maken ons ook zorgen over de uitvoerbaarheid.

Bovenop deze GVE norm komt een idee voor beperking van mestverplaatsing boven de 25 kilometer. In Flevoland, maar ook op Texel, is een mesttekort bij de akker- en tuinbouwers, waarom zouden boeren hun mest daar niet meer heen mogen brengen? Wij vragen van onze gedeputeerden om zich er voor in te zetten dat het Kabinet deze afstandsnorm schrapt.

Inzet van BBB Noord-Holland

1. BBB blijft het huidige provinciale stikstof en natuurherstel beleid steunen.
2. De provincie moet contact houden met de agrarische ondernemers en hun gezinnen en hen eerlijk en met respect te behandelen.
3. Opnemen van de Rekenkundige Ondergrens van 1 mol in de omgevingsverordening per uiterlijk 1 januari 2027, zodat veel woningen, bedrijven en infrastructuur weer vergund kunnen worden.
4. De additionaliteit per gebied samen met landbouw en natuurpartijen zo snel mogelijk aantonen, te beginnen in de minst overbelaste Natura 2000 gebieden, zodat daar weer vergunningverlening mogelijk is.
5. Geborgde afspraken maakt met de natuurbeheerders over geborgd natuurbeheer en herstel, in ruil voor de extra financiën die het Rijk beschikbaar stelt.
6. Wij blijven bij een realistische zonering, die geen dure maatregelen neemt met een zeer beperkt of geen resultaat.
7. Bij het Kabinet bepleiten om de 25km afstandsnorm voor mestplaatsingsruimte te schrappen.
8. BBB staat open om haalbare en betaalbare innovatieve maatregelen te ondersteunen.

Oproep boeren

Boeren in Noord-Holland die geschrokken zijn van de kabinetsbrief of bij wie dit veel vragen oproept roepen wij op om contact met ons op te nemen. Wij hebben niet alle antwoorden, want veel is ook vanuit het kabinet nog onduidelijk, maar we kunnen jullie beter helpen als we weten wat er speelt. BBB Noord-Holland blijft strijden voor onze boeren!

* GVE= Groot Vee-Eenheden
* KDW= Kritische Depositie Waarden
* UvA = Universiteit van Amsterdam
* Hexogoon is een zeshoekig gebied van 1 hectare dat de overheid gebruikt voor stikstofnorm.