BBB Fryslân zorgt voor meer ruimte voor referenda

Gepubliceerd op 29 oktober 2026

Inwoners moeten serieus genomen worden. Niet alleen tijdens verkiezingen, maar ook bij belangrijke besluiten die hun leefomgeving raken. Daarom vindt BBB Fryslân het belangrijk dat inwoners de mogelijkheid hebben om zelf een referendum aan te vragen over een besluit dat voorligt in Provinciale Staten. Met de vaststelling van de nieuwe referendumverordening op 28 oktober is die mogelijkheid een stuk toegankelijker geworden.

Fryslân kende al sinds 2005 een referendumverordening. In de praktijk bleek deze echter nauwelijks bruikbaar. Om een referendum aan te vragen moesten duizenden handtekeningen worden verzameld. Voor een definitief verzoek waren zelfs ruim 25.000 steunverklaringen nodig. Bovendien moest een referendum op dezelfde manier worden georganiseerd als reguliere verkiezingen, met stembiljetten, stembureaus en stemmentellers. De kosten daarvan kunnen al snel in de miljoenen lopen.

Van papieren mogelijkheid naar een bruikbaar instrument

Voor BBB Fryslân was duidelijk dat dit anders moest. Daarom nam de fractie ruim twee jaar geleden samen met Statenlid Albert van Dijk en de PVV het initiatief om de referendumverordening aan te passen. Dit initiatief kreeg in 2024 steun van een meerderheid in Provinciale Staten.

De afgelopen jaren is het voorstel verder uitgewerkt. Daarbij is nadrukkelijk gekeken naar de praktische uitvoerbaarheid en de kosten. Het resultaat is een verordening waarbij de drempels aanzienlijk zijn verlaagd. Voor een eerste verzoek zijn voortaan ongeveer 1.700 steunverklaringen nodig, Ook voor het definitieve verzoek is het benodigde aantal handtekeningen fors verminderd naar ongeveer 11.000. Bovendien kunnen steunverklaringen elektronisch worden aangeleverd.

Een andere belangrijke verbetering is dat de stemming niet langer via traditionele stembureaus hoeft te verlopen. De nieuwe verordening biedt ruimte om per post of digitaal te stemmen. Dat maakt het organiseren van een referendum eenvoudiger en aanzienlijk minder kostbaar.

Inwoners betrekken begint vóór een besluit

De fractie luistert het liefst vooraf naar inwoners. Goede participatie betekent dat mensen tijdig worden betrokken, dat hun zorgen serieus worden genomen en dat hun kennis en ideeën worden meegenomen in de besluitvorming. Een referendum is geen vervanging daarvan, maar wel een waardevolle aanvulling.

Daarbij blijft het referendum raadgevend. Provinciale Staten bepalen of een referendum over een bepaald onderwerp kan worden gehouden en behouden de verantwoordelijkheid voor het uiteindelijke besluit. Niet ieder onderwerp komt voor een referendum in aanmerking.

Met de nieuwe verordening heeft de provincie Fryslân een instrument dat niet alleen op papier bestaat, maar ook daadwerkelijk gebruikt kan worden. BBB Fryslân is blij met dit resultaat en bedankt de andere initiatiefnemers en de ambtelijke organisatie voor de constructieve samenwerking.

Deel dit artikel

20261028_BBB Fryslan Referenda

BBB Fryslân zorgt voor meer ruimte voor referenda

20261028_BBB Fryslan Referenda

Inwoners moeten serieus genomen worden. Niet alleen tijdens verkiezingen, maar ook bij belangrijke besluiten die hun leefomgeving raken. Daarom vindt BBB Fryslân het belangrijk dat inwoners de mogelijkheid hebben om zelf een referendum aan te vragen over een besluit dat voorligt in Provinciale Staten. Met de vaststelling van de nieuwe referendumverordening op 28 oktober is die mogelijkheid een stuk toegankelijker geworden.

Fryslân kende al sinds 2005 een referendumverordening. In de praktijk bleek deze echter nauwelijks bruikbaar. Om een referendum aan te vragen moesten duizenden handtekeningen worden verzameld. Voor een definitief verzoek waren zelfs ruim 25.000 steunverklaringen nodig. Bovendien moest een referendum op dezelfde manier worden georganiseerd als reguliere verkiezingen, met stembiljetten, stembureaus en stemmentellers. De kosten daarvan kunnen al snel in de miljoenen lopen.

Van papieren mogelijkheid naar een bruikbaar instrument

Voor BBB Fryslân was duidelijk dat dit anders moest. Daarom nam de fractie ruim twee jaar geleden samen met Statenlid Albert van Dijk en de PVV het initiatief om de referendumverordening aan te passen. Dit initiatief kreeg in 2024 steun van een meerderheid in Provinciale Staten.

De afgelopen jaren is het voorstel verder uitgewerkt. Daarbij is nadrukkelijk gekeken naar de praktische uitvoerbaarheid en de kosten. Het resultaat is een verordening waarbij de drempels aanzienlijk zijn verlaagd. Voor een eerste verzoek zijn voortaan ongeveer 1.700 steunverklaringen nodig, Ook voor het definitieve verzoek is het benodigde aantal handtekeningen fors verminderd naar ongeveer 11.000. Bovendien kunnen steunverklaringen elektronisch worden aangeleverd.

Een andere belangrijke verbetering is dat de stemming niet langer via traditionele stembureaus hoeft te verlopen. De nieuwe verordening biedt ruimte om per post of digitaal te stemmen. Dat maakt het organiseren van een referendum eenvoudiger en aanzienlijk minder kostbaar.

Inwoners betrekken begint vóór een besluit

De fractie luistert het liefst vooraf naar inwoners. Goede participatie betekent dat mensen tijdig worden betrokken, dat hun zorgen serieus worden genomen en dat hun kennis en ideeën worden meegenomen in de besluitvorming. Een referendum is geen vervanging daarvan, maar wel een waardevolle aanvulling.

Daarbij blijft het referendum raadgevend. Provinciale Staten bepalen of een referendum over een bepaald onderwerp kan worden gehouden en behouden de verantwoordelijkheid voor het uiteindelijke besluit. Niet ieder onderwerp komt voor een referendum in aanmerking.

Met de nieuwe verordening heeft de provincie Fryslân een instrument dat niet alleen op papier bestaat, maar ook daadwerkelijk gebruikt kan worden. BBB Fryslân is blij met dit resultaat en bedankt de andere initiatiefnemers en de ambtelijke organisatie voor de constructieve samenwerking.

Deel dit artikel