BBB heeft op 27 juli jl. Kamervragen gesteld aan de minister van IenW over de waterverdeling in Nederland en daarbuiten. Omdat Nederland onderaan de Delta gelegen is en dus de toevoer van de rivieren moet delen met landen die hogerop liggen is het belangrijk dat de minister goede afspraken maakt binnen Europa om de toevoer bij droogte eerlijk te verdelen zodat Nederland niet met een restje rivierwater wordt afgescheept.

Inmiddels neemt de droogte in Nederland steeds ernstigere vormen aan en gelden in grote delen van het land onttrekkingsverboden. Vanaf 5 augustus ook in Delfland.

“Voor dat hoogheemraadschap is dat een ongekende maatregel, met grote gevolgen voor onder andere de glastuinbouw en andere ondernemers die afhankelijk zijn van zoet water. BBB vindt het belangrijk dat duidelijk is dat alle andere opties zijn uitgelopen, zoals extra aanvoer vanuit het IJsselmeer, en dat dit transparant gecommuniceerd wordt.” zegt Tweede Kamerlid Femke Wiersma

Uit informatie van het ministerie en Rijkswaterstaat blijkt dat er sinds 16 juli sprake is van een feitelijk watertekort. Inmiddels komt het landelijke managementteam watertekorten wekelijks bijeen om de situatie te beoordelen. Toch is er nog altijd niet opgeschaald naar fase 3 van het landelijke droogtedraaiboek waarbij er sprake is van een landelijke crisis.. Volgens het ministerie is daarvan pas sprake wanneer er landelijk ontwrichtende keuzes gemaakt moeten worden tussen vitale functies, zoals drinkwater, energie en waterveiligheid.

BBB vraagt zich af of dat punt inmiddels niet is bereikt en vindt dat de minister regie moet nemen.
Signalen stapelen zich op. Voor het eerst is de stuw bij Driel in de zomer volledig geopend omdat de aanvoer van Rijnwater vanuit Duitsland zo laag is dat de stuw geen regulerende functie meer heeft. Waterschappen leggen strategische zoetwatervoorraden aan om de veiligheid van dijken en het voorkomen van onomkeerbare schade aan natuur en veengebieden te waarborgen. Tegelijkertijd worden steeds meer onttrekkingsverboden ingesteld en dreigt forse economische schade voor ondernemers die afhankelijk zijn van oppervlaktewater.

Als dit geen landelijke crisis is, wanneer dan wel?

BBB vindt dat het kabinet opnieuw moet beoordelen of landelijke opschaling noodzakelijk is. Niet alleen om duidelijkheid te geven over de landelijke regie, maar ook om transparant te zijn over de keuzes die gemaakt worden als het beschikbare zoete water verder onder druk komt te staan en inzicht te geven in dat er echt alles in de verdeling gedaan is, bijvoorbeeld extra aanvoer vanuit de Rijkswateren zoals het IJsselmeer, voordat op dit soort vergaande en maatregelen met grote economische impact wordt overgegaan.

Daarbij mag de voedselproductie niet uit het oog worden verloren. Tuinders en boeren leveren dagelijks een essentiële bijdrage aan onze voedselvoorziening en hebben grote stappen gezet om efficiënter met water om te gaan. Op veel bedrijven worden bassins maximaal gevuld, water hergebruikt en innovatieve technieken ingezet. Ondernemers moeten weten waar zij aan toe zijn en tijdig handelingsperspectief krijgen. Daarbij worden voedselprijzen direct beïnvloed door slechts kleine schommelingen in het aanbod. Drinkwater heeft terecht de hoogste prioriteit. Maar zonder water is er ook geen voedsel. Voor BBB zijn drinkwaterzekerheid en voedselzekerheid daarom twee zijden van dezelfde medaille.

Tegelijkertijd is duidelijk dat Nederland zich beter moet voorbereiden op langdurige droogte. BBB zal daarom opnieuw aandacht vragen voor de inrichting van ons watersysteem. Daarbij hoort ook de vraag of eerdere keuzes in het licht van de toenemende droogte nog steeds verstandig zijn, BBB denkt dan bijvoorbeeld aan het massaal (in heel Europa) verwijderen van stuwen en andere waterregulerende werken voor ecologische belangen. Als we vaker met dit soort situaties te maken krijgen, moeten we ook durven kijken naar maatregelen waarmee we water langer kunnen vasthouden en toegeven dat beleid dat enkel gericht is op ecologie mogelijk forse neveneffecten veroorzaakt.

Onze BBB-collega’s in de waterschappen staan voor moeilijke keuzes. Ook zij vinden de productie van voedsel belangrijk, maar staan ook voor hun kerntaken: behoud van keringen en dijken. Nodig voor de veiligheid van de inwoners van Nederland. Daar moet als eerste het water naartoe. We rekenen daarom ook op de inzet van industrie en burgers om daar waar mogelijk in deze crisistijd water te besparen!

De komende periode blijft BBB de ontwikkelingen nauwgezet volgen en het kabinet kritisch bevragen op de keuzes die nu worden gemaakt én op de maatregelen die nodig zijn om Nederland beter voor te bereiden op toekomstige droogte.