Caroline van der Plas: “De NPO snijdt in programma’s, terwijl de verspilling in de managementlagen blijft staan.”

BBB-fractievoorzitter Caroline van der Plas stelt Kamervragen over het verdwijnen van diverse programma’s bij de NPO terwijl de publieke omroep werkt met een jaarbudget van bijna één miljard euro. De aangekondigde bezuinigingen voor 2027 worden door de NPO neergezet als een bedreiging van de publieke taak. Een redenering die BBB onbegrijpelijk vindt.

“Het kan niet zo zijn dat programma’s met grote journalistieke waarde als Kassa als eerste het veld moeten ruimen, terwijl er tegelijkertijd miljoenen verdwijnen in dure studio’s, luxe kantoorruimtes, buitenlandse reizen en een wirwar aan managementlagen,” zegt Van der Plas. “De NPO moet stoppen met doen alsof iedere bezuiniging leidt tot publieke rampspoed. Eerst kijken naar efficiëntie, net zoals commerciële partijen dat al jaren doen.”

Onevenwichtige keuzes

Het wringt dat commerciële omroepen als RTL en Talpa moeten draaien met kleinere teams en minder dan een vijfde van het NPO-budget, maar tóch vergelijkbare output leveren. Van der Plas: “Als commerciële omroepen het kunnen met zo veel minder middelen, waarom kiest de NPO er dan voor om meteen in programma’s te snijden in plaats van te kijken naar haar eigen organisatie?”

BBB wil bovendien volledige transparantie: hoeveel geld gaat er naar management, kantoorhuisvesting en faciliteiten die niets met de publieke taak te maken hebben? En waarom wordt daar niet in gesneden voordat makers en redacties het moeten ontgelden?

Nieuwe onthullingen: topsalarissen blijven buiten schot

Vandaag werd via RTL Z duidelijk dat de topbestuurders van omroepen en de NPO zelf géén stap zetten richting het snijden in de topsalarissen, terwijl er voor honderden medewerkers en talloze programma’s wél harde klappen vallen. In totaal moet er zo’n 160 miljoen euro worden bezuinigd, maar directeurssalarissen blijven onaangeroerd.

BNNVARA schrapt programma’s als Kassa, 3 op Reis en First Dates en laat 40 medewerkers vertrekken. Maar verlaging van directiesalarissen zou “geen zin hebben”. Ook bij de overkoepelende NPO-organisatie verdwijnen 80 banen, maar een woordvoerder bevestigt dat er niet gesneden wordt in topsalarissen.

Ondertussen blijven andere omroepen vragen ontwijken over hun directiesalarissen, en werd recent nog bekend dat een NOS-directeur vorig jaar met dubbele interim-functies boven het beloningsplafond uitkwam. BBB vindt deze ontwikkeling zorgwekkend en ziet het als bevestiging van de eerder geschetste cultuurprobleem binnen de NPO.

BBB wil duidelijkheid en actie van de minister

BBB vraagt de minister kritisch te kijken naar de keuzes van de NPO. Waarom blijven interne luxe, managementlagen en de hoeveelheid topbestuurders buiten schot, terwijl journalistieke en maatschappelijk relevante programma’s verdwijnen?

Van der Plas: “De publieke omroep heeft een belangrijke rol. Dan moet je ook kunnen uitleggen waarom je eerst bij de inhoud snijdt, in plaats van bij de verspilling. Deze nieuwe berichtgeving onderstreept dat dat debat urgenter is dan ooit. BBB blijft hier bovenop zitten. Voor een sterke, eerlijke en doelmatige publieke omroep.”

1. Bent u bekend met het verdwijnen van verschillende programma’s bij de NPO naar aanleiding van de aangekondigde bezuinigingen in 2027?
2. Hoe beoordeelt u het feit dat deze bezuinigingen gepresenteerd worden als een directe bedreiging van de publieke taak terwijl de NPO een jaarbudget heeft van ongeveer één miljard euro?
3. Klopt het dat commerciële omroepen als RTL en Talpa het moeten doen met een hogere werkdruk, kleinere teams en nog geen vijfde van het publieke budget, terwijl ze qua output vergelijkbaar zijn met de publieke omroep?
4. Hoe kijkt u naar het feit dat de NPO bij bezuinigingen direct snijdt in programma’s in plaats van te kijken naar efficiëntieverbeteringen zoals bij commerciële partijen?
5. Hoe beoordeelt u de zaken die worden betaald met publiek geld binnen de NPO, zoals een dure studio in Amsterdam, reizen naar tv-beurzen, luxe kantoorruimtes en meerdere managementlagen? En kan u aangeven hoeveel miljoen er binnen de NPO wordt uitgegeven aan managementlagen?
6. Kan u, ook in het kader van de herinrichting, uitzoeken of de NPO snijdt in hun managementlagen (en zo nee, waarom dit niet gebeurt), en waarom dan wel gekozen wordt om te snijden in programma’s met journalistieke meerwaarde zoals Kassa?
7. Kan u reflecteren op een schijnbare cultuur binnen de NPO waarbij volgens mediakenners sprake is van een «verwend rijkeluiskind-mentaliteit» en waarbij bezuinigingen vooral worden gepresenteerd als een ramp, terwijl het in verhouding tot het totaal aantal werknemers om een beperkte ingreep gaat?
8. Hoe verhoudt deze houding zich tot de publieke taak en de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de NPO?
9. Bent u bereid om in gesprek te gaan met de NPO over het feit dat ze het schrappen van journalistieke en maatschappelijk relevante programma’s prioriteren boven het schrappen van interne luxe, managementlagen en dure faciliteiten?
10. Kan u toezeggen deze vragen voor het wetgevingsoverleg Media van 8 december te beantwoorden?