Voor ruim 13 procent van de Friezen zijn lezen, schrijven, rekenen en digitale zaken niet altijd vanzelfsprekend. Dat betekent niet dat deze mensen niet kunnen lezen of schrijven. Vaak gaat het om inwoners die zich meestal prima redden, maar vastlopen zodra teksten ingewikkeld worden. Denk aan een brief van de huisarts, school of overheid, een formulier, een bijsluiter, informatie over zorg of werk, of het zelf digitaal regelen van zaken.

Meedoen begint met begrijpen

BBB Fryslân vindt dat iedereen mee moet kunnen doen. Thuis, op school, op het werk en in de mienskip. Wie begrijpt wat er in een brief staat, zelf een aanvraag kan doen, digitaal zaken kan regelen of met meer vertrouwen een gesprek voert met school, werkgever of overheid, staat sterker in het leven.

Daarom diende BBB Fryslân in november 2025 de motie ‘Investeren in een weerbaar en leefbaar Fryslân’ in. Daarin vroegen wij om een provinciale aanpak om basisvaardigheden in Fryslân te versterken. Die inzet krijgt nu een concreet vervolg in de kadernota.

Voor BBB gaat dit niet om beleid op papier, maar om wat het oplevert voor mensen. Betere basisvaardigheden zorgen voor meer zelfstandigheid, meer zelfvertrouwen en meer grip op het dagelijks leven. Ouders kunnen hun kinderen beter helpen. Jongeren krijgen een sterkere start. Werknemers kunnen zich makkelijker ontwikkelen. Werkgevers krijgen mensen die beter mee kunnen bewegen. En inwoners zijn minder afhankelijk van anderen om gewone zaken te regelen.

Juist op het platteland belangrijk

Juist op het platteland is dat belangrijk. Voorzieningen staan daar vaker onder druk en hulp is niet altijd om de hoek. Tegelijk moeten inwoners steeds meer digitaal regelen met overheid, zorg, school of werkgever. Dan is het extra belangrijk dat mensen dichtbij huis ondersteuning kunnen krijgen en dat dorpen leefbaar blijven voor jong en oud.

De steun van de Vereniging van Friese Gemeenten en de Friese bibliotheken laat zien dat deze aanpak breed wordt gedragen. Gemeenten zien dagelijks waar inwoners tegenaan lopen. Bibliotheken, Digi-Taalhuizen en Informatiepunten Digitale Overheid helpen nu al veel mensen met taal, digitale vaardigheden en het begrijpen van informatie. Door die inzet te versterken, kunnen meer Friezen geholpen worden.

Investeren in mensen

BBB Fryslân is blij dat onze motie nu wordt omgezet in concrete actie. Een weerbaar en leefbaar Fryslân vraagt niet alleen om investeringen in wegen, gebouwen en voorzieningen, maar vooral ook om investeren in mensen. Basisvaardigheden zijn geen luxe. Ze zijn nodig om mee te doen, werk te vinden, zelfstandig te blijven en grip te houden op het eigen leven.