Tijdens de commissievergadering Bereikbaarheid & Energie van woensdag 10 september 2025 uitte BBB Utrecht stevige kritiek op het proces rondom de Herijking van de Regionale Energiestrategie (RES). Volgens BBB Statenlid Monique van den Broek roept het dossier fundamentele vragen op over bestuurlijke transparantie en zorgvuldige besluitvorming.

“Wat hier gebeurt, gaat niet alleen over windturbines, maar over vertrouwen in, en betrouwbaarheid van, het bestuur.”

CHER bewust buiten beeld gehouden
Aanleiding voor de kritiek is onder andere de Cultuurhistorische Effectrapportage (CHER) over zoekgebied 43 bij Vreeland. Uit Woo-documenten blijkt dat deze rapportage, met belangrijke negatieve effecten op erfgoed, al aanwezig was in een conceptversie van een breder document. Dit deel werd echter verwijderd uit de versie die met Staten, Gemeenten en inwoners is gedeeld. GS stelde dat de CHER ‘voor dit moment’ niet noodzakelijk was, omdat deze pas relevant zou zijn bij vergunningverlening. 

Op de vraag wie verantwoordelijk was voor het besluit om de CHER uit het document te halen, gaf de gedeputeerde aan dat dit door de ambtelijke organisatie is gedaan. Daarmee is bevestigd dat er actief is ingegrepen in de inhoud van het rapport voordat het werd gedeeld. Dat roept bij ons vragen op over de onafhankelijkheid van het advies en de bestuurlijke verantwoordelijkheid voor het besluitvormingsproces.

“Je zet nu inwoners en gemeenten onder druk, terwijl je weet dat mogelijk later in het proces de vergunning alsnog kan sneuvelen. Dan is het toch niet kies om die informatie nu achter te houden? Een inwoner noemde het treffend: ‘Manipulatie met een hoofdletter M’”, sprak Van den Broek tijdens het commissiedebat over dit onderwerp.

Windpark Vreeland: twijfel over beoordeling en advieskwaliteit
Statenlid Dimf Ghijsels-Kerkhoff wees daar bovenop dat voor hetzelfde gebied er serieuze inhoudelijke kritiek is geuit op de kwaliteit van de uitgevoerde Heritage Impact Assessment (HIA). Dit is een essentieel onderzoek voor de beoordeling van dit zoekgebied als windlocatie. Volgens BBB Utrecht blijkt uit een brief van een advocaat namens Stichting Red Hoeker-Garsten Polder dat het rapport, gemaakt door Land ID, van onvoldoende kwaliteit is. Dit mede op grond van beperkte en merkwaardig gekozen waarneempunten. Deze kritiek wordt bevestigd door hoogleraren van zowel de Universiteit van Amsterdam als TU Delft.

Opvallend is dat Land ID in 2021 nog een ander oordeel gaf over windturbines in dit gebied. Toen gold: 5,6 MW turbines (tiphoogte van 240 meter) pas op 3 kilometer afstand van de verdedigingslijn. Nu zijn die normen verdwenen. GS gaf geen verklaring voor deze koerswijziging en weigerde een second opinion.

“Als zelfs het adviesbureau van mening verandert, en dat niet wordt toegelicht, dan is het des te belangrijker om een second opinion te vragen. Maar ook dat verzoek werd door GS geweigerd”, aldus Ghijsels-Kerkhoff.

BBB Utrecht vraagt zich af: wat heb je te verbergen of te vrezen als je geen second opinion wilt? Juist dat zou de ruis op de lijn kunnen wegnemen en het vertrouwen in het proces herstellen.

BBB Utrecht blijft het dossier kritisch volgen en roept op tot een transparant, zorgvuldig en navolgbaar besluitvormingsproces.